Kullanıcı Adı Şifre
Üye olmak istiyorum!                Şifremi unuttum!
Yıl: 15
Sayı: 1761




Güzel Sanatlar Fakülteleri ve benzeri okulların yetenek giriş sınavlarının YÖK tarafından kaldırılması konusunda ne düşünüyorsunuz?

Kaldırılması doğru bir karar, Katılıyorum.
Kaldırılması yanlış bir karar, Katılmıyorum.

Sonuçları gör

Geçmişteki Anketler



 
Tavsiye Adresleri
Birden fazla adresi enter tuşunu kullanarak alt alta ekleyebilirsiniz.
 
E-Posta Adresiniz
Adınız Soyadınız
Notunuz
 
 








Şu an 26 müzisyen gazete okuyor
 
 
Deniz Alayat
 
 
Yayımlanan Sayı : 457

Orkestra yönetip felsefe yapıyor - 14.12.2007





Sorbonne'da orkestra şefliği ve felsefe eğitimi alan Sera Tokay şef ve müzisyenlerin gizemli ilişkisini bilimsel yollarla araştırıyor

Klasik müzik, tutkunları için vazgeçilmez bir yaşam enerjisi. Geçtiğimiz günlerde Atatürk Kültür Merkezi'nde konser veren Şişli Belediyesi Senfoni Orkestrası'nın şefi Sera Tokay da klasik müzik tutkunu. Tokay'ın bir tutkusu daha var, o da felsefe.

Fransa'da orkestra şefliği ve felsefe eğitimi alan Tokay, orkestra ile şef arasındaki empatinin kaynağını keşfetmeye yönelik bir tez yazıyor. Bir sonraki konserlerinde müzisyenlerin ellerine yerleştirecekleri
'markörler'le bu sırrın çözümüne bir adım daha yaklaşılacak. Tokay, ayrıca yakında Afganistan'da konservatuvar açacak.

Müzikle nasıl tanıştınız?

Çocukken Fransız hükümeti, girdiğim bir yarışma sonrasında bana piyano eğitimi bursu verdi. Fakat, elimde çıkan nöromasküler bir rahatsızlık sonucu sürekli piyano çalamadım. Konser piyanisti olamayacağımı anlayınca orkestra şefliğine geçtim. Bu arada, Paris Sorbonne IV Üniversitesi'nde felsefe eğitimi aldım. Şimdi felsefe doktorası yapıyorum.

Teziniz ne üzerine?

Orkestra ile şef arasındaki empatiyi araştırıyorum. Bu çok gizemli bir şey, bunun ne olduğunu kimse bilmiyor. Ne şefler, ne de bilim insanları tanımlayabiliyor. Neden bazı jestler orkestrayı yönlendirebilirken, bazıları etkilemiyor? Neden bazı şefler, orkestralarıyla çok iyi şeyler başarabiliyor?
Başarı, yalnızca teknikle ya da müziği çok iyi bilmekle ilgili değil. Bu sorulara cevap verebilmek için İtalyan nörofizyolojist Luciano Fadiga ile beraber çalışıyorum. Hatta, bir sonraki konserde İtalyan Ferrara Üniversitesi Tıp Fakültesi'nin işbirliğiyle Şişli Senfoni Orkestrası üzerinde bir deney yapılacak. Müzisyenler üzerinde hangi jestin hangi reaksiyonu getirdiğini öğrenmeye çalışacağız.

Klasik müzikle felsefe arasında nasıl bir ilişki var?

Klasik müzikle Alman felsefesinin ilişkisi çok güçlü. Schumann çalarken Alman romantiklerini anlamamak imkânsız. Onların tüm edebi kavramlarını müzikal kavramlara dönüştürmüş. Beethoven, Hegel dönemi ve kahramanlık felsefesiyle iç içe. Wagner, bütün felsefeleri ve edebi kültürü müziğiyle içmek istemiş.

Orkestrayla ilişkiniz nasıl?

Son derece demokratik. Aslında, bu çok nadir rastlanan bir şey. Orkestra şefi, son derece otoriterdir. Fakat, artık bunun modası geçmeye başladı. Örneğin, Koreli şef Chung çok demokratik. Ben de orkestrada bu yöntemi uyguluyorum. Çalmak istedikleri eseri ve tempoyu oyluyoruz.

Kadın orkestra şeflerinin sayısı çok az, neden?

Şeflik, çok kadınsı bir meslek değil. Bana kalırsa, kadınlar kendi üzerlerinde performans yapmayı daha çok seviyorlar. Orkestra şefliğinde kişinin tamamen kendinden çıkması gerekir. Orkestra şefi olarak herkesin içindeyim. Şeflik kendi üzerimde yapacağım bir performans değil, benim başkası üzerinde yapacağım bir performans. İkincisi, şeflik fiziksel güç gerektiriyor. Belki ilk anda erkekler şefliği daha kolay başarıyor.

Bir de fizyolojik zorunluluklar var. Kadınlar akciğerden, erkekler daha çok diyaframdan nefes alıyor. Orkestra, diyaframdan alınan nefese daha çok reaksiyon veriyor. Erkeğin daha otoriter olduğuna dair önyargılar da olabilir. Bana kalırsa, gerçek otorite şefin müzikal kişiliğine ve bilgisine bağlıdır. En önemlisi, müzisyenlerle empati kurabilmek.

Batı''daki durum ne?

Aslında, Avrupa'da da kadın şef sayısı az. Belki Amerika'da biraz daha fazla olabilir.

Siz hangi ekoldensiniz?

Rus ekolünden geliyorum. Ruslar, orkestrayı iki-üç adım önde yönetir. St. Petersburg Flarmoni Orkestrası'nın efsanevi şefi Yevgeny Mravinsky de her şeyi iki-üç adım öteden yapar.

Klasik müzik dünyasında Türkiye nerede duruyor?

Türkiye'den başarılı müzisyenler çıkıyor ve daha çıkacak. Eğer klasik müzikle ilgilenenler biraz daha cesaretlendirilirse, çok daha fazla yol alabiliriz. Müzikte başarılıysan bütün otoritelerin ilgisini çekersin. Türkiye'den başarılı müzisyenler az çıkıyor diye üzülmemek lazım, çünkü büyük müzisyenler her yerden az çıkıyor.

Senfoni orkestralarının başarısı neyle ölçülüyor?

Bir orkestranın başarısı, şefle orkestra arasındaki ilişkiye dayanıyor. Konser ya da kayıt sayısı çok önemli değil. Önemli olan, eserlere yeni yorum getirebilmek.

Gelecek planlarınız...

Afganistan'a davetliyiz. Afganistan'da ilk klasik müzik konserini biz vereceğiz. Afganistan Büyükelçiliği'nin talebi üzerine, orada ilk konservatuvarı ben açacağım. Seçimler bitince gideceğiz.


 

 

0 adet yorum yazılmıştır. Yorumları okumak yada yorum yazmak için sisteme giriniz.



Yazıyı Tavsiye Et
 
Tavsiye Adresleri


Birden fazla adresi enter tuşunu kullanarak alt alta ekleyebilirsiniz.

E-Posta Adresiniz
Adınız Soyadınız
Notunuz

Tüm Hakları Saklıdır © 2005-2020