Kullanıcı Adı Şifre
Üye olmak istiyorum!                Şifremi unuttum!
Yıl: 15
Sayı: 1762




Güzel Sanatlar Fakülteleri ve benzeri okulların yetenek giriş sınavlarının YÖK tarafından kaldırılması konusunda ne düşünüyorsunuz?

Kaldırılması doğru bir karar, Katılıyorum.
Kaldırılması yanlış bir karar, Katılmıyorum.

Sonuçları gör

Geçmişteki Anketler



 
Tavsiye Adresleri
Birden fazla adresi enter tuşunu kullanarak alt alta ekleyebilirsiniz.
 
E-Posta Adresiniz
Adınız Soyadınız
Notunuz
 
 








Şu an 28 müzisyen gazete okuyor
 
 
Murat Meriç
 
 
Yayımlanan Sayı : 1514

10 soruda arabesk... - 19.11.2012





Fazıl Say'ın arabeskle kavgası sürüyor. Bu türü dinleyenleri vatan haini ilan etmesiyle mevzu yeni boyuta ulaştı. Polemik yazısı yazmak yerine meseleye bakalım, arabeski mercek altına alalım.

 


1- Arabesk nedir? Türk Dil Kurumu, “Arap müzi
ğini andıran, genellikle karamsarlığı konu edinen bir müzik türü” olarak açıklıyor bu sözcüğü ama elbette bu kadarla sınırlı değil; dahası var: Mimarî bir terim, bir işleme sanatı, temel bale pozisyonlarından biri, 1988 tarihli çok komik bir Ertem Eğilmez filmi, 2002’de yayınlanan Emel albümünün adı… Liste uzatılabilir. Üzerine kitaplar yazıldı, araştırmalar yapıldı. Bunu bir müzik türü olarak kabul etmeyenler, ‘iğrenç’ ya da yoz bulanlar var. Giderek bir yaşam biçimine dönüşmesi, bir kültür haline gelmesi kaçınılmazdı.


2- Nasıl çıkmı
ştır? Rivayet muhtelif. Radyolardaki alaturka yasağı sırasında, klasik müzikten bunalanların istasyon arama düğmesini kıvırırken sevdikleri ve kendilerine yakın hissettikleri Arap radyolarından bu müziğin yayıldığını düşünenler de var, bunu, bir dönem ortalığı kaplayan Mısır filmlerinin kalıcı arazı olarak bulanlar da. Seviliyor ya da sevilmiyor, ortası yok. Kaynağına dair rivayetler, biraz da ona karşı alınacak tavırla şekilleniyor.


3- Arabesk hep ba
şımızda mıydı? Kuluçka dönemi bir yana, bu türle 60’ların sonunda tanıştık, 70’lerde kendisiyle hemhal olduk. 80’lere doğru pop dâhil her şeyi etkisi altına aldı, 12 Eylül darbesi sonrasında zirveye çıktı. 90’larda kendi kabuğuna çekildi, şimdi yeniden inşa ediliyor. Arabeske, ‘cumhuriyet tarihinin en uzun soluklu türü demek yanlış olmayacak.


4- Günümüzde arabeskin durumu nedir? Ehlile
ştirilmeye çalışılıyor. Şevval Sam , Işın Karaca gibiler ‘arabesk’ albüm yaparken Müslüm Gürses rock sularına çekiliyor. Pop ve rock’a bulaşş arabesk sosu da cabası! Artık büyük ‘yıldız’ yok, olanlar sermayeden yiyor. Ancak bu, arabeskin bittiği anlamına gelmemeli: Form değiştirdi sadece; etkisi sürüyor. Her an Hakan Taşıyan gibi ‘yeni’ bir yıldız çıkabilir.


5- Arabesk ne zaman dinlenir? Genellikle mutsuzken. Turgut Özal’ın “koy bir kaset Semra, ne
şemizi bulalım” cümlesinden sonra bir arabesk kaset dinlemesi sizi yanıltmasın; neşelenmek için arabesk şarkılar dinlenmez. Bu durumu ‘hastalık’ olarak nitelendirenler var; tartışmaların çıkış noktası bu.


6- Dinlerken ne içilir? Bir
şey içmek şart değil elbet. Genellikle alkollü içkiler tüketilir, arabesk dinlerken ayran ya da çay içilmez. Rakı, ucuz şarap ve bira, tercih edilen içkiler. Votka, viski gibi ‘pahalı’ içkiler ise en tercih edilmeyenler.


7- Arabesk insanı sadece karamsarlı
ğa mı iter? Hayır. İsyan da ettirir. Bu, genelde Allah’a ve insanı o hale getiren kadere isyandır, bu anlamda karamsarlığı destekler ama arada (bilhassa yoksulluğa ve işsizliğe karşı) ses yükseldiğinde, ‘devrimci’ söyleme taş çıkartan dizeler de çıkar arabesk şarkılardan…


8- Arabesk kötü müdür? Bu, yıllardır tartı
şılan bir şey. 80’lerde paneller ve açık oturumlar düzenlenmişti bu mevzuda, şimdi sosyal medyada tartışılıyor. Bu satırların yazarına göre arabesk iyi ama Fazıl Say’a ve onun gibi düşünenlere göre kötü. İyiliği/kötülüğü bir yana, çok sevilen bir tür.


9- Neden ‘minibüs müzi
ği’ derler? Arabesk varoşlarda sevildi. Göçle büyük şehre gelen insanların dertlerini anlatıyordu. Şehre çalışmaya gidenler, minibüslerdeki pikaplarda arabeskçilerin 45’liklerini dinliyordu. O dönem buna istinaden ‘minibüs müziği’ denildi, öyle kaldı.


10- Yıllarca arabeskin yok sayılması, bu türün geli
şimini etkiledi mi? Pek etkilemedi. TRT tek kanalken arabesk söyleyen şarkıcılar ekrana çıkamazdı. Ancak bu dönemde arabesk plaklar memleket sathında çok satıyordu. Bu yasağa rağmen, her yılbaşının ağır topu (bir lütuf gibi) Orhan Gencebay olurdu. Kibariye’nin “Kimbilir”le (üstelik arabeskin en ‘tu-kaka’ zamanında) bir yılbaşı gecesi TRT ekranlarında parladığını unutmayalım. Arabesk – devlet ilişkisi tuhaftı, 80’den sonra bu tuhaflık ortadan kalktı.

 

Arabeskin ‘yıldız’ları:


Bergen: ‘Acıların Kadını’ sıfatını hak eden bir büyük yıldız. Pavyonda yeti
şti, orada eşi tarafından öldürüldü. Yüzündeki kezzap yarasını saçlarıyla kapatıyordu; aklımızdaki fotoğrafı budur.


Esengül: 24 ya
şında şaibeli bir trafik kazasına kurban gittiğinde döneminin en büyük isimlerindendi.


Ferdi Tayfur: Gurbetçilerin gözdesi, Adanalı Ferdi ‘abi’. Siyasete bula
şmadı, aşk ve yoksulluk acılarını dile getirdi şarkılarında. Yanık sesiyle diğerlerinden ayrılıyor.


Gülden Karaböcek: Sadece “Dilek Ta
şı” değil, tüm şarkılarıyla kalpleri titretti. Bilhassa 70’lerin sonunda en çok dinlenenlerdendi.


Hakkı Bulut: Gecekonduları anlattı
ğı şarkısıyla suçlanan ve hapse giren tek arabeskçi. Şarkılarında hep bir isyan var. Sadece dertlilerin değil, yoksuların sesi oldu.


İ
brahim Tatlıses : İnşaat işçiliğinden ‘imparator’luğa uzanan hikâyesi hep çok ilgi gördü. Çok güçlü, bunun için çok düşmanı var. Şarkılarından çok vukuatlarıyla konuşulması bundan.


Kibariye: Bizden biri. Bunca sevilmesinin en büyük sebebi bu. Söyleyi
şinin kusursuzluğu bilimsel olarak ispatlanmış durumda.


Mine Ko
şan: Sadece Türkiye’nin değil, Ortadoğu’nun en büyük yıldızlarından. 70’lerin ortasından itibaren en çok dinlenen seslerdendi. Suskun olması bunu değiştirmiyor.


Müslüm Gürses: Arabeskin en büyük figürlerinden. Bizim Müslüm. Hayranları bir acayip: Kendini jiletleme meselesi, onunla ortaya çıktı. Son dönemdeki ehile
ştirme çabaları biraz da bununla alakalı.


Orhan Gencebay: Kendini arabeskçi olarak görmüyor ama bu türün ilk yıldızlarından. Hâlâ zirvede.

 

 

0 adet yorum yazılmıştır. Yorumları okumak yada yorum yazmak için sisteme giriniz.



Yazıyı Tavsiye Et
 
Tavsiye Adresleri


Birden fazla adresi enter tuşunu kullanarak alt alta ekleyebilirsiniz.

E-Posta Adresiniz
Adınız Soyadınız
Notunuz

Tüm Hakları Saklıdır © 2005-2020