Kullanıcı Adı Şifre
Üye olmak istiyorum!                Şifremi unuttum!
Yıl: 15
Sayı: 1761




Güzel Sanatlar Fakülteleri ve benzeri okulların yetenek giriş sınavlarının YÖK tarafından kaldırılması konusunda ne düşünüyorsunuz?

Kaldırılması doğru bir karar, Katılıyorum.
Kaldırılması yanlış bir karar, Katılmıyorum.

Sonuçları gör

Geçmişteki Anketler



 
Tavsiye Adresleri
Birden fazla adresi enter tuşunu kullanarak alt alta ekleyebilirsiniz.
 
E-Posta Adresiniz
Adınız Soyadınız
Notunuz
 
 








Şu an 36 müzisyen gazete okuyor
 
 
Orhan Kahyaoğlu
 
 
Yayımlanan Sayı : 719

Siyah müziğin ritmi - 09.02.2009





Türkiye'de müzik türleri veya müzisyenler üzerine yapılan araştırma kitaplarının sayısı, dünyaya oranla yok denecek kadar az. Müzik merkezli sözlük ve ansiklopediler için de durum aynı. Toplumsal kültür ve kimlik meselesini ana eksen olarak alan çalışmalara ise neredeyse hiç rastlanmaz. Dünyada ise bu türden kitaplar bugün alıp başını gitmekte. Türkiye'deki tek istisna durum ise, Pan Yayıncılık'ın yirmi yıla yaklaşan yayın mücadelesi. Pan Yayıncılık, müzik dışı konularda istisna yapıtlar yayınlasa da, temel uğraşını müzik kültürü yayıncılığına adayan tek kurum durumunda. Bu yayın türünün bir süreklilik kazanmamasının önemli nedeni, tahmin edildiği üzere, bu tür çalışmalara gösterilen ilginin fazlasıyla sınırlı olması.

Tüm bu saptamalara rağmen, 2003'de azımsanmayacak sayıda müzik kitabıyla karşılaşıldı. Bu yazıda, geçen yılın sonunda çıkan, özel öneme haiz iki kitabı tanıtmak, değerlendirmek istiyoruz. Bunlardan ilki, Ayrıntı Yayınları'ndan çıkan, önemli bir müzik-kültür araştırmacısı hatta yorumcusu olan Dick Hebdige'nin 'Kes Yapıştır Kültür, Kimlik ve Karayip Müziği' ile Pan Yayıncılık'tan piyasaya çıkan müzik insanı, müzisyen İrkin Aktüze'nin 'Ansiklopedik Müzik Sözlüğü'.

Dick Hebdige'i, Türkiyeli müzikseverler, literatürün önemli kitaplarından biri olan 'Gençlik ve Altkültürler' adlı yapıtıyla yaklaşık onbeş yıl önce tanımıştı. Şimdiyse elimizdeki 'Kes Yapıştır' adlı çalışmasıyla, reggae ağırlıklı olmak üzere, Karayip adalarının popüler müziklerini ve bu müziklerin uluslararası arenada yarattığı etkileri, katkıları ve yenilikleri temel müzikal eksen olarak alıyor. Bu coğrafyadaki farklı müzik türleri arasındaki ilişkileri araştırıp anlamlandırmaya çalışırken; özellikle İngiltere ve ABD'de kimliksel ve müzikal boyutta, ritimler baz alınarak nasıl yeniden biçimlendiğini, yarattığı kaynaşımları günışığına çıkarıyor. Hebdige, kitapta, reggae, ska vs. müzik türlerinin düz bir tarihçesini anlatmıyor. Blues'dan soul'a, rock'dan punk'a, rap'den hip hop'a sayısız müzik türünün, Karayip ritimlerinden nasıl, ne ölçüde esinlendiğinin; bu yolla ortaya çıkan kaynaşım soundlarının şekillenişini tüm incelikleriyle çalışmanın içine yediriyor.

Bu adalarda, söz konusu Siyahların müziği olunca, büyük ölçüde bu müzikler isyan ve egemen iktidarlara tepkiyle neredeyse eş anlama geliyor ve ağırlıklı olarak aşağıdakiler, dışlanmışlar tarafından üretilip yaygınlaşıyor. İlk örnek olarak Trinidad adasının vurmalılara yaslanan steel band'lerini, ardındansa Batı Hint adalarının ilk dışına çıkan kalipso'nun kültürel geri planını gösteriyor. Kökeni Jamaika olan reggae'nin benzersiz biçimlenişini de yazar dinsel, siyasal ve kültürel boyutlarıyla incelikli biçimde anlatıyor.

Müzikte özellikle ritmin rolünü, evrenini, etki alanını ve kültürel kimlikler üzerindeki etkisini önemseyenler için 'Kes Yapıştır' son yıllarda Türkiye'de yayınlanan en önemli müzik araştırmalarından biri.

Başta değindiğimiz Pan Yayıncılık'tan çıkan 'Müziği Anlamak' üst başlıklı  'Ansiklopedik Müzik Sözlüğü' adlı kitap, Türkiye'de örneğine nadir rastlanan müzik başvuru kaynaklarından biri artık. Sözlüğü hazırlayan İrkin Aktüze, Türkiye müzik dünyasının önemli bir müzisyen ve emekçilerinden biri. Onu, kitapları düzeyinde 2002 yılından bu yana tanımaya başlamıştık. 'Müziği Okumak' adıyla beş cilt olarak hazırlanan kitaplarının dört tanesi kısa süre öncesine kadar yayınlanmıştı. . Ancak, bu oylumlu çalışmanın sonuncusu olan beşinci cilt piyasaya çıkmadan, bu kez İrkin Aktüze'nin 'Ansiklopedik Müzik Sözlüğü'yle karşılaştık. Aktüze'nin değindiğimiz tüm dev çalışmalarının arkasında, müzikle olan yarım yüzyıllık geçmişinin önemli payı var. Kendisi de bir gitarist olarak uzun yıllar önce uluslararası ödül de alan Aktüze, daha sonra yaptığı müzik hocalığının yanında İstanbul radyosunda müzik yapımcısı ve idarecisi olarak da müziğe ömrünü veren bir 'emekçi' olagelmiştir. Ortaya çıkan tüm çalışmalarında bu uzun birikiminin, uğraşlarının sonuçlarıyla karşılaşıyoruz.

Bu 'Ansiklopedik Müzik Sözlüğü', İrkin Aktüze'nin değindiğimiz formasyonunun bir sonucu olarak, batı müziği terimlerine ağırlıklı yer vermekte. Bu müzik geleneğinin yüzyıllar boyu ortaya çıkan ve özel bir önem arz eden hemen tüm terimlerinin sözlüksel karşılığını bu yapıtta bulmak mümkün. Ancak yazar, yalnız bu müzik türüyle yetinmiyor. Geleneksel Türk müziği ve halk müziğinin hemen bütün ana terimleri de bu sözlükte yer almakta. Yazar, yalnız kendi ülkesinin geleneksel halk müziği terimleriyle yetinmemiş. Yabancı sayısız ülkenin aynı türden terimlerinin yanında, sayısız çalgı çeşitleri ve müzik formları da bu sözlükte yer almakta.

Oylumlu bir yapıt

Tüm bu müzikal çeşitlilik içinde caz'dan pop, rock ve blues'a kadar uzanan sayısız popüler müzik terimi de özenli karşılıklarıyla bu sözlükte yer alıyor. Her gün bölünen ve çeşitlenen popüler batı müziği terim, tür ve akımlarının belli başlılarıyla karşılaşıyoruz. Ama, bu müzikler, biraz da ticari-endüstriyel kimliğinden dolayı o kadar çok çoğaltılmaktadır ki, bazılarına, belki de 'ticari' karşılığı ağır bastığından bu yapıtta rastlanılmamakta. Örneğin indie veya world music gibi.

'Ansiklopedik Müzik Sözlüğü', Türkiye standartlarında yapılmış en oylumlu, özenli yapıtlardan. Müzikle direkt veya dolaylı bağı olan müziksever ve kitle için tartışılmaz bir başvuru yapıtı. İrkin Aktüze'yi, büyük bir emeğin ürünü olan bu çalışmadan dolayı kutlamak gerek. Umarız, ansiklopedi ve sözlük yayınları noktasında, müzik yayın dünyamızda bir öncü olur bu kitap ve ardından yeni, daha spesifik türlere yaslananları gelir.

 

 

0 adet yorum yazılmıştır. Yorumları okumak yada yorum yazmak için sisteme giriniz.



Yazıyı Tavsiye Et
 
Tavsiye Adresleri


Birden fazla adresi enter tuşunu kullanarak alt alta ekleyebilirsiniz.

E-Posta Adresiniz
Adınız Soyadınız
Notunuz

Tüm Hakları Saklıdır © 2005-2020