ISSN: 1301 - 3971
Yıl: 17     Sayı: 1837
Şu an 6 müzisyen gazete okuyor

Günün Mesajları


♪ Tüm Mavi Nota dostlarının ve ülkemizin Şeker Bayramını en içten dileklerle kutlar esenlikler dileriz!
editör - 02.05.2022


♪ 8 Mart"ı kadın goygoyculuğuna çevirmeden, mana ve ehemmiyetinin taşıdığı öz yapıdan koparmadan kutlanması dileğiyle, 8 Mart Emekçi Kadınlar Günü kutlu olsun
Mavi Nota - 08.03.2022


♪ Okurlarımızın ilgisine çok teşekkür ederiz!
Mavi Nota - 03.03.2022


♪ Mobildeyiz! Cep telefonu, tablet ve diğer mobil araçlarda bir tık uzağınızdayız!
editör - 17.01.2022


♪ 17. yaşımız kutlu olsun!
editör - 24.11.2021


♪ 20. yüzyılın en önemli birkaç sopranosundan birisi olarak görülen TC Devlet Sanatçısı Diva Leyla Gencer'in 93. doğum yıldönümünde saygı ve özlemle anıyoruz.
Mavi Nota - 10.10.2021


♪ Gazetemizin öğretmeni, eski danışma kurulu üyemiz, besteci ve akademisyen, hocaların hocası Sefai Acay'ı vefatının 5. yılında saygı ve özlemle anıyoruz!
Mavi Nota - 20.09.2021


♪ Mavi Nota şahane...
Can Çeliker - 18.08.2021


♪ Değerli dostumuz Keman sanatçısı Tuğrul Göğüş’ün beklenmedik anda vefatı bizleri derin bir üzüntüye sevketmiştir. Değerli arkadaşımıza Tanrıdan rahmet, kederli ailesine başsağlığı ve sabır diliyoruz.
Mavi Nota - 09.08.2021


♪ Harika bir kaynak, düşünüp, oluşturup, yaşatanlara minnet ve saygılar
oya kerimoğlu - 03.08.2021


Tüm Mesajlar

Anket


Klasik Batı Müziği dinler misiniz?

Sonuçları Gör

Geçmişteki Anketler

Tavsiye Et




Tavsiye etmek için sisteme girmeniz gerekmektedir.

Destekleyenlerimiz






 

Yazılar


80' lerde Caz Sayı: - 12.10.2006


Uzak değil hatta çok yakın denilebilir 80 dönemi için. Kimilerine göre bir kabus, kimilerine göre güzel bir anı. Bu satırları okuyup anlıyorsanız 80'li yıllar denince aklınıza muhakkak bir resim, bir fotoğraf ya da bir fikir gelecektir.

1968'de Vietnam Savaşı ve dünyadaki bütün savaşlara karşı bir tepki olarak doğan "Hippi" akımının şekli ve anlamı 80'lere gelindiğinde oldukça değişmiş, diğer taraftan etkileri sürmüştü. Gelişmekte olan bütün toplumlarda gözle görülür bir kimlik bunalımı, Kızıl ve Mavi arasında 'soğuk' bir savaş yaşanıyordu.

Bunalım kendisini müzikte, modada, resimde kısaca kültürel bir çok alanda gösterdi. Konumuz olan caz müziği de, diğer sanat dalları gibi bu buhrandan etkilendi. 1920-30'lu yıllarda rağbet gören caz müziği de 1960-70'lerde popüleritisini kaybetmişti. 10-15 dakika uzunluğundaki caz parçaları seyircinin ilgisini uyanık tutmakta zorlanıyordu. Bunun yanı sıra toplumu sürükleyen 'modernleşme' akımı resim, heykel ve grafik gibi bir çok alanda kendini gösterdiği gibi müzikte de hissediliyordu. Müzikte modernleşme ile caz müziği oldukça gözden düştü. Caz ne çoğunluk tarafından dinleniyordu artık, ne de caz severler tarafından! İşte bu dönemde cazı özgürleştirme çabaları bir grup müzisyen tarafından gerçekleştirildi. Belirli hiçbir düşüncenin ya da temanın olmadığı "Free-Jazz" akımı, Ornette Coleman tarafından başlatıldı.

1960-80 arası Ornette Coleman gibi bir çok caz müzisyeninde "avant-garde" olma telaşı görüldü. Formsuz, temelsiz ve düşüncesiz olarak gelişigüzel kromatizme (notaların yarım ses aralaklıklarıyla sıralandığı gam) ilgi arttı ve bu sayede klasik müzikteki atonalite elde edilmeye çalışıldı.

1970'li yılların başında elektrikli aletler cazda kullanılıp, rock etkileriyle karıştırıldıktan sonra jazz-rock fusion ya da sadece fusion denilen, satış amaçlı bir tarz ortaya çıktı. Miles Davis, Chick Corea, Stanley Clarke, Marcus Miller, Herbie Hancock gibi caz müzisyenleri bu tarzdan oldukça etkilendiler.

Fusion dönemi hakkında Cüneyt Sermet şöyle düşünmektedir : "Caz müziği dinleyicisini kaybetmiş, kaybettikçe daha da telaşa düşmüş ve telaşa düştükçe de saçmalamıştır. Monoton ritm ve gürültüye dayanan fusion müziği dinlenmekten çok tepinilmek için ya da esrar ve seks partilerinde fon müziği olarak kullanılıyordu."

Bu akımda büyük bir yere sahip olan Chick Corea 1972'de basçı Stanley Clarke ve davulcu Joe Farrell ile "Return To Forever" adında latin ezgili bir fusion albümü çıkardı. 80'li yılların ilk yarısında akustik piyanoya yöneldi. 1984'te basçı Miroslav Vitous ve davulcu Roy Haynes ile bir trio kurdu. Bu trio eleştirmenlerce kalburüstü (?) ve kaos olarak değerlendirildi! 1989'da ise caza daha yakın çalmak için basçı John Patitucci ve davulcu Dave Weckl ile yeni bir trio kurmayı denedi. Nitekim bu trionun öncekinden farkı yoktu. Her ne kadar Cüneyt Sermet onu kimliksiz, ne yapmak istediğini bilmeyen bir piyanist olarak tanımlasa da, Corea oldukça fazla sayıda genç müzisyeni etkiledi.

Miles Davis ise önceleri 1940'larda Charlie Parker ve Dizzy Gillespie ile çalmış, 50-60'lı yıllarda kendi gruplarını kurup kendi tarzını aramıştı.1970'li ve 80'li yıllarda ise tamamıyla satışa yönelik rock-jazz plakları yaptı. "We Want Miles" (1982) ve "Tutu" (1986) birer Grammy ile ödüllendirildi. "Star People" albümünü 1985'te çıkardığı ve adında da anlaşılacağı üzere politik mesaj içeren "You're Under Arrest" albümü izledi. Bunların yanı sıra birkaç tane de konser albümü çıkardı. Fusion kervanının en tanınmış kişilerinden biri olan Miles Davis, "Elektrikli piyano devrimizin piyanosudur. Normal piyano Beethoven devrine ait demode bir alettir." diyerek korkunç bir gaf yaptı, eleştirmenlerin alay konusu olmaktan kurtulamadı. Fusion'u para için yaptığını anlamak zor olmadı çünkü bir Ferrari ve bir de Lamborghini dışında birkaç tane de villa sahibi olmak her caz müzisyeninin harcı değildi. Ayrıca Miles, pop ve rock müziğine, özellikle Prince'e hayranlık beslediğini hiçbir zaman gizlemedi. Bütün bunların dışında 1980'lerin kült dizisi Miami Vice'ın bir bölümünde oynadı, resim sergileri açtı ve iki filme müzik yazdı.

Fusion tarzı elbette cazı öldürmedi fakat oldukça yavaşlattı. 1980'lerin ikinci yarısına doğru elektronik fusion tarzı popüleritesini kaybetti ve caz yavaş yavaş önem kazanmaya başladı.

Görüldüğü gibi 1980'lerde popüler müzik piyasasındaki elektronik etkisinin kaynağı, aslında 1960-70'lerdeki caz müziğinden gelmektedir. Burada şunu belirtmekte fayda var ki bazı eleştirmenlerce fusion, caz müziğinin dışında bir tarz olarak algılanmaktadır fakat bu yazı içinde fusion, caz müziğinin bir kolu olarak düşünülmektedir.

1980'lerde diskolar çeşitli disko müzikleriyle, Herbie Mann ve Quincy Jones gibi kişilerin müzikleriyle inlemekteyken George Benson, Tom Browne, Herbie Hancock gibi cazcıların müzikleri de çok rağbet görüyordu.

1943 doğumlu George Benson dört telli bir nevi Hawai gitarı olan ukulele çalarak ve dans ederek başlamıştı müziğe. Rhytm and Blues ve Rock'n Roll gruplarında çaldı bir süre. Sonraları caza merak salan Benson, Wes Montgomorey'den etkilendi ve caz plakları yapmaya başladı. Para sıkıntısından olsa gerek, 1976'da çıkardığı "Breezin" albümüyle ve Quincy Jones'la yaptığı "Give Me The Night" parçasıyla hayli ün sahibi ve diskolarda oldukça rağbet görür oldu.

Tom Browne ise caz dünyasında fazla başarılı olamamış bir müzisyen olarak 1980'de "Funkin for Jamaica" albümüyle diskolarda kendini gösterdi.

Önemli bir cazcı olan Herbie Hancock, yol göstericisi Miles Davis gibi değişik tarzları seviyor ve 1980'lerde çaldığı müzik bu sevdiği tarzları içeriyordu: Rock, disko, caz gibi. Pistlerde bir zamanlar çok çalınan "Saturday Night" parçası "Monster" albümünde yer aldı. Ayrıca "Headhunters" ve "Rock It" albümleri de Hancock'un aynı etkileri taşıyan caz albümleridir.

Bunların dışında Weather Report'un çoğu albümleri, Pat Metheny'nin "Bright Size Life" albümü, Jaco Pastorious'un Jaco albümü 1980'lerdeki başarılı fusion albümlerinden bazılarıdır.

1980'lerde popüler müzikten fazla etkilenmeyen va caz yapan az sayıda müzisyen arasında yer alan Wynton Marsalis bile Sting'le plak yapmıştı ki Marsalis 80'li yıllarda modern caz'ın en büyük temsilcilerinden biridir.

80'lerde ismi fazla duyulmamış olup bugün oldukça tanınan Roy Hargrove, Kenny Garrett, Steve Coleman, Makoto Ozone, Kevin Eubanks, Michel Petrucciani, Stanley Jordan gibi müzisyenler, bu fırtınadan etkilenmemiş olan birkaçıdır.

1920'lerde nasıl insanlar yenilik, değişim aradıysalar, 1960-80 arasında da sanatçılar bir arayış içine girmişlerdir. Popüler sanata tam olarak 1980'lerde abartılı bir şekilde yansıyan bu bunalım her sanat dalı için olduğu gibi caz müziği için de bir geçiş dönemidir. Bir nevi deşarj, rahatlamadır; bir katarsistir bu. 1980'lerden önce, 60-80 döneminde eskiden bir kopuş hakimdi, fakat 80'li yıllarda yavaş yavaş yeniden bir yapılanma meydana geldi. Bütün bu fırtınalardan dolayı müzisyenleri kötü ya da kalitesiz olarak nitelendirmek yerine, bu gelip geçenin de bir kervan olduğunu ve bizleri olumlu olumsuz etkilediğini söylemek yerinde olur 1980'ler için.


Yazıyı Tavsiye Et

Yorumlar


Bu yazıya henüz yorum yapılmadı.

Yorumları okumak yada yorum yazmak için sisteme giriniz.